Barýþ ÖZDEN - Stefo BENLÝSOY ABD'nin Afganistan ve Irak'ý iþgaline karþý dünya ölçeðinde yükselen kitlesel savaþ karþýtý muhalefetin ve küresel adalet hareketinin temsilcileri Beyrut'ta 17-29 Eylül tarihleri arasýnda "Beyrut Uluslararasý Strateji Toplantýsý"'ný gerçekleþtirdiler. Toplantýya 54 ülkeden 219 delegeyle birlikte 264 kiþi katýldý ve neredeyse dünyadaki tüm savaþ ve küreselleþme karþýtý hareketlerin temsilcileri savaþa ve iþgale karþý yürütülen küresel muhalefetin sorunlarýný tartýþtýlar.Özellikle de Ortadoðu ve Asya ülkelerinden katýlýmýn yoðun olmasý toplantýya ayrý bir boyut ekledi. Bu önemli toplantýya Türkiye'den Küresel Barýþ ve Adalet Koalisyonu'nu temsilen katýlan Hakan Tahmaz ile hem orada yaþananlarý, hem de Türkiye'de savaþ karþýtý muhalefetin önümüzdeki döneme iliþkin öngörülerini ve sorunlarýný tartýþtýk. Avrupa Sosyal Forumu yaklaþýrken Hakan Tahmaz'ýn anlattýklarý Türkiye'deki toplumsal muhalefet güçlerinin gündeme taþýmalarý gereken yeni sorulara iþaret ediyor. Küresel Barýþ ve Adalet Koalisyonu geçtiðimiz dönemde "Gelme Bush" kampanyasýný örgütleyerek gündeme damgasýný vurmuþtu, önümüzdeki sürece iliþkin BAK'ýn etkinlikleri ne yönde geliþecek? Küresel BAK olarak Gelme Bush kampanyasýndan hemen sonra "Dünya Bizim Evimiz" sloganý altýnda bir grup aktivist ile birlikte Barýþa Rock Festivali'nin ikincisi yaptýk. Þimdi Ýsrail iþgali altýnda yaþayan Filistin halkýnýn 2. intifadasýnýn yýl dönümü olan 27 Eylül Pazartesi günü baþta Ýstanbul'da Galatasaray ve Ýzmir'de Konak Meydaný olmak üzere BAK bulunduðu her yerde akþam saat 19.00'da "Filistin'e Özgürlük, Irak'ta Ýþgale Son" demek için sesiz oturma eylemi yapacak. "BUSHARON"a tepkimizi sloganlarýmýzla deðil sessizlik çýðlýmýzla göstereceðiz. Savaþ ve iþgal karþýtý herkesi, yüreði Filistin halkýn yanýnda atan barýþ severleri oturma eyleminde birlikte olmaya çaðýyorum. Biz esas olarak önümüzdeki sürece iliþkin iki aþamalý bir kampanya planlamaktayýz. Birincisi, bildiðiniz gibi 2 Kasým tarihinde ABD'de baþkanlýk seçimi var. Aslýnda bu seçim sadece ABD'nin geleceðini ilgilendiren bir seçim deðil. Bu ayný zamanda bir dünya seçimi, bütün dünyanýn geleceðini doðrudan ilgilendiren bir seçim. Bush ve kabinesinin 11 Eylül sonrasý uygulamaya koyduðu politikalarýn bir anlamada "referanduma" sunulduðu bir seçim olacak. Bush'un alacaðý her oy Irak'ta, Afganistan'da iþgale evet oyu olacaktýr. Diðer taraftan Bush'a verilmeyen her oy dünya barýþýna katký veya Irak'ta, Afganistan'da iþgale hayýr anlamýna mý gelecek diye sorulabilir. Bence böyle bir þey yok. Oyun kime verildiði önemli. Ama, bu da savaþ karþýtlarý arasýnda tartýþmalý bir konu. Chomsky, Tarýk Ali gibi bir çok aydýn ve yazar bu anlamý yükledikleri için Kerry'e oy verilmesi çaðrýsý yapmaktalar. Halbuki Kerry Irak ve Afganistan iþgalini savunuyor. Bazý savaþ karþýtlarý da "Bir Baþka Dünya Mümkün" tezimize uygun olarak bir önceki seçimlerde aday olan Ralph Nader'a oy verme çaðrýsý yapmaktalar. Aslýnda tüm dünyadaki savaþ karþýtlarý bu seçim bizimde kaderimizi etkileyecek bizde oy kullanmak istiyoruz demelidir. Ýkincisi ise seçimler sonrasýnda, seçimlerin sonucunu da dikkate alarak, esas olarak ABD'nin Irak'a saldýrýsýyla gündeme gelen Bush'un ve diðer savaþ suçlularýnýn yargýlanmasý amacýyla baþlatýlan "Dünya Irak Mahkemesi" çalýþmasýnýn içinde aktif yer alýrken, ayný zamanda "Bush'u Durdurun-Bush Yargýlansýn-Irak'ta Ýþgale Son" kampanyasý yapmayý planlýyoruz. Bu kampanyamýzýn hangi slogan altýnda gerçekleþeceði seçim sonuçlarýna da baðlý. Kampanyanýn esas amacý Irak iþgalinin bir an önce sona erdirilmesi için daha çok insaný harekete geçirmektir. Geçtiðimiz günlerde Beyrut'ta savaþ ve küreselleþme karþýtý hareketlerin gerçekleþtirdiði "Uluslararasý Strateji" toplantýsý hangi kaygýlarla örgütlendi? Önceki toplantýlarla ilgili kýsa bilgi verir misiniz? Irak'ýn iþgalinden hemen sonra Cakarta'da yapýlan toplantýnýn bir devamý olarak Beyrut toplantýsý 17-19 Eylül tarihlerinde düzenlendi. Önceki toplantý daha sýnýrlý bir çerçevede gerçekleþtirilmiþti. Daha çok Irak iþgalinin tartýþýldýðý ve barýþ ihtiyacýnýn altýnýn çizildiði bir toplantý olmuþtu. Beyrut toplantýsý savaþ ve küreselleþme karþýtý hareketin çeþitli sorunlarýný ve önümüzdeki döneme iliþkin stratejileri tartýþmak amacýyla Filipinler'den Walden Bello ve Fransa'dan Christopher Aguiton'un ön ayak olmasýyla örgütlendi. Toplantýya 54 ülkeden 219 delegeyle birlikte 264 kiþi katýldý. Doðu Avrupa ülkelerinden hiçbir temsilcinin bulunmamasý dikkat çekiciydi. Filistin ve Lübnan'dan katýlan delegeler Filistin sorununun enine boyuna tartýþýlmasýnda büyük katký sundular. Toplantýnýn Beyrut'ta yapýlmasýnýn bölgedeki savaþ ve iþgal karþýtý hareketlerin daha yoðun katýlýmlarýnýn saðlanmasý açýsýndan önemi nedir? Her þeyden önce Lübnan direniþinin 22. yýl dönümünde bu toplantýnýn yapýlmýþ olmasýnýn manevi anlamý bulunmaktadýr. Her ne kadar toplantýya katýlan Irak delegasyonunun Irak'ta süren direniþi temsili acýsýndan bir sýkýntý yaþanmýþ olsa da özellikle Ortadoðu ve Asya ülkeleri açýsýndan hem katýlým hem de tartýþmanýn kendisi oldukça verimli oldu. Her þeyden önce bu ülkelerin delegeleriyle bilgi alýþ veriþinde bulunmanýn yaný sýra, toplantýnýn bölgede yapýlmýþ olmasýnýn bizzat küresel hareketimizin bölgede daha hýzla geliþimini saðlayacak bir adým olduðu kanaatindeyim. ASF, DSF, Savaþ ve Küreselleþme karþýtý hareket geniþ olarak tanýtýldý. Filistin sorunu ile Irak konusu özel oturumlarla tartýþýldý. Her iki konu baðlamýnda yapýlan önerilerin Ekim ayýnda Londra'da yapýlacak ASF toplantýsýna taþýnmasý ve orada sonuçlandýrýlmasý benimsendi. Yine toplantýnýn sonuç bildirgesine baktýðýmýzda görülecektir ki toplantýdan Filistin'in kurtuluþu için verilen mücadele acýsýndan önemli sonuçlar çýkmýþtýr. Toplantýlarda öne çýkan konular nelerdi? Üç günlük toplantýda tartýþýlan konularýn baþlýklarýný þöyle özetlemek mümkün: Irak'ýn iþgali ile birlikte savaþ karþýtý hareket yenildi mi? Savaþ karþýtý hareketle sosyal hareketlerin iliþkisi nasýl olmalý ya da savaþ karþýtý hareket, sosyal hareketleri eritiyor mu? Hareketimizin koordinasyonunu daha geliþkin bir biçimde nasýl saðlayabiliriz? Savaþ ve Küreselleþme karþýtý hareketin geliþen Ýslam fobisine karþý tutumu ne olmalý? Savaþ karþýtý hareketle Müslüman ya da Ýslam hareketlerinin iliþkisi ne olmalýdýr? Her türden direniþ hareketi desteklenmeli midir? Direniþin ya da iþgale karþý savaþýn ahlaký var mýdýr? Her þeyden önemlisi, hareketin geliþim stratejisi ne olmalýdýr gibi bir dizi soruya yanýt arandý. Bence Beyrut toplantýsýnda üzerinden altlanmamasý gerekli tartýþmalardan biri direniþin ahlaký olur mu tartýþmasý, diðeri ise bir kýsým Irak'lý delege tarafýndan daha önce Cakarta toplantýsýnda da önerilmiþ olan Baðdat'ta anayasa hazýrlýklarýna paralel bir takvimde savaþ karþýtlarý tarafýndan "Irak Kurucu Konferansý" toplanmasý önerisiydi. Bu öneri toplantýnýn örgütleyicileri tarafýndan da kabul edilmiþti. Irak üzerine yapýlan atölye çalýþmasýnda her türden direniþ hareketinin koþulsuz desteklenmesi önerisi Irak direniþinin niteliði üzerine tartýþmaya yol açtý. Yapýlan kimi konuþmalar ve özellikle sivillere yönelik eylemlere (TV önünde infaz yapýlmasý ya da fidye almak için sivillerin kaçýrýlmasý gibi eylemelere) yapýlan eleþtireler Irak delegasyonun bir kýsmýnýn sert tepkisine neden olduðu gibi Türkiye'den katýlan ben ve benim dýþýmdaki delegelerle birlikte bazý savaþ karþýtlarýnýn da eleþtirilerine neden oldu. Ben, bunun savaþ karþýtý ve küreselleþme karþýtý hareket acýsýndan çok tehlikeli bir durum olduðunu düþünüyorum. Her þeyden önce yýllarýn mücadelesi ile insanlýðýn kazanýmý olmuþ bazý temel deðerlerden vazgeçmenin hiçbir koþulda mümkün olmadýðýný düþünüyorum. Örneðin, iþgalci ya da iþbirlikçi de olsa fiziki veya manevi iþkence yapmanýn, çocuk öldürmenin, vahþice infazlarýn TV kanallarý aracýlýðý ile dünya kamuoyuna gösterilmesi gibi eylemlerinin baþka bir dünya özlemi içinde olanlarýn iþi olamayacaðýný düþünüyorum. Nasýl bir gelecek tahayyül ediyorsak ona uygun araç ve yöntemlerle iþgale ve savaþa karþý mücadele vermek durumundayýz. Ýþgalcilerin uluslararasý hiçbir kurala uymuyor olmalarý, baþka bir dünya isteyenlerin de kirli savaþýn parçasý olma konumuna sürüklenmelerini hiçbir biçimde haklý gösteremez. Diðer bir konu olan Uluslararasý Kurucu Konferans önerisi ise bir dizi sorunlu yönünün yaný sýra esas olarak manüpülatif olmasý nedeniyle çok tehlikeli bir öneriydi. Her þeyden önce böyle bir konferansý direniþ içinde yer alan bütün Irak'lý güçlerin ortaklaþa gerçekleþtirmesi gerekir. Bunun içinde, konferanstan önce direniþin ortak cephesinin örgütlenmesi öncelikli görev olmak durumundadýr. Ýkincisi, süren direniþin dýþýnda kalmýþ (ki öneri sahibi Irak'lý delegelerin konumu böyleydi) güçlerin öncülüðünde yapýlacak böylesi bir konferans, varolan kaos ortamýnda yeni sorunlara yol açma potansiyeli içermekteydi. Bu nedenle uzun tartýþmalar sonrasýnda öneri kabul görmedi. Toplantý sonucunda uluslararasý savaþ karþýtý hareketin önümüzdeki dönemde ne tür giriþimleri olacak? Toplantý sýrasýnda yapýlan atölye çalýþmalarýnda bir çok kampanya önerisi yapýldý. Yapýlan öneriler ASF toplantýsýna taþýnarak kesin eylem planý orada çýkarýlacak. ASF toplantýsýna taþýnacak önerileri þöyle özetleyebiliriz: ABD seçimleri öncesi 30-31 Ekim tarihlerinde yapýlacak yürüyüþler önemli bir kampanya olarak ele alýndý. 2005 yýlýnda yapýlacak olan NATO ve G8 toplantýlarý üzerinde en fazla anlaþýlan kampanyalardý. Yine son oturumu 20 Mart 2005 tarihinde Ýstanbul'da gerçekleþecek olan Dünya Irak Mahkemesi önemli bir çalýþma olarak tüm ülke delegeleri tarafýndan kabul gördü. Ýsrail'in Filistin'de ördüðü ayrýlýkçý duvara karþý kampanya yürütülmesi, Filistin mücadelesiyle dayanýþma için yeni bir uluslararasý gün belirlenmesi, Irak'a gýda ve ilaç yardýmý örgütlenmesi ve Uluslararasý Irak'ý Ýzleme Komitesi oluþturulmasý gibi bir dizi öneri ASF toplantýsýna taþýnacak ve orada sonuçlanacaktýr. Avrupa Sosyal Forumu 14-17 Ekim tarihleri arasýnda Londra'da gerçekleþecek. Küresel BAK bu sürece nasýl hazýrlanýyor? Avrupa Sosyal Forumu'na Küresel BAK aylar önce hazýrlanamaya baþladý. Aktif katýlým saðlamanýn yaný sýra forum sýrasýnda Ortadoðu ve hareketimizin geleceði üzerine baþka ülkelerdeki savaþ karþýtý hareketlerle birlikte iki ayrý seminer düzenleyecek. Ayrýca forumun son günü olan 17 Ekim günü yapýlacak olan mitinge etkin katýlým için çalýþmaktayýz. Bu mitinge bütün savaþ ve küreselleþme karþýtlarý özel önem vermekteler. Çünkü ABD seçimlerinden iki hafta önce yapýlacak olmasý seçim sonuçlarýnýn etkileme þansýna sahiptir. Türkiye'den sosyal forum süreçlerine katýlým ne yönde olmalý? Gerek ASF'nin gerekse de Dünya Sosyal Forumu'nun önemini Türkiye'deki toplumsal muhalefet güçlerinin idrak edebildiðini söylemek çok zor. Bir çok sendika ve toplumsal örgüt ya iþin farkýnda deðil ya da burun kývýrarak yaklaþmaktalar. Aslýnda bu forumlarda "baþka bir dünyanýn" temelleri atýlmakta, iliþkileri yeþermektedir. Sol ve sistem muhalifleri yeni bir mücadele geliþtirme þansýný bu türden zeminlerle doðru iliþki kurabildiklerinde ya da buralardan beslenebildikleri oranda yakalayabilirler. Küresel sermayeye karþý emeðin küresel direniþinin geliþtirildiði/örgütlendiði bu zeminlere örneðin Birleþik Metal-Ýþ, Petrol-Ýþ, Eðitim-Sen gibi sendikalarýmýz aðýrlýðýný koymalýdýr. Özgürlükçü, demokratik bir gelecek tahayyülü olan sosyalistler artýk silkinip kendilerine gelmeliler. Sorunumuz, ayný zamanda bu toplantýlara katýlmanýn ötesinde toplantýlarýn fikri zeminlerinden beslenme, paralel direniþ hareketlerinin bu ülkenin özgünlüklerine uygun örgütlenmesi sorunudur. Bunun için hýzla Türkiye Sosyal Forumu'nun örgütlenmesine soyunmak gerek. Ayrýca elimizde Ýstanbul Sosyal Forumu'nun örgütlenmesi deneyi var. ÝSF'de yaþanan eksiklilikler ve aksaklýlýklar giderilerek bu gerçekleþtirilebilir. ASF katýlmak için 200'e yakýn kiþinin Ýstanbul Sosyal Forumu'na baþvurmuþ olmasý da baþlangýç için iyi bir sayýdýr. Hakan Tahmaz Kimdir? Birleþik Sosyalist Parti (BSP) ve ÖDP kurucu üyesi. Irak'ta Savaþa Hayýr Koordinasyonu Yürütme Kurulu Üyeliði ve Küresel BAK kurucusu ve halen ÖDP yöneticisi ve Küresel BAK Yürütme Kurulu Üyesi. | 
